Kỹ xảo điện ảnh của Việt Nam đang ở trình độ rất thấp so với khu vực và thế giới. Trong khi rất ít đạo diễn làm kỹ xảo bởi vì rất đắt tiền, tốn công sức và đòi hỏi phải có tư duy, thì đạo diễn Đỗ Đức Thành lại dám lao vào lĩnh vực này. Anh đã dành cho BĐVN một cuộc trao đổi. 

Con đường nào dẫn anh đến với kỹ xảo điện ảnh?

Tôi là người được học nghề điện ảnh, cứ nghĩ mãi tại sao phim nước ngoài lại “long lanh” như thế, thật như thế và có nhiều hiệu quả đặc biệt như vậy. Và tôi nghĩ đến việc làm kỹ xảo từ đó. Kỹ xảo không phải là cái gì đó quá ghê gớm như đĩa bay, khủng long, thế giới ảo... mà đôi khi chỉ là những cái rất đơn giản như chồng cái này lên cái kia, tẩy một cái trứng cá trên mặt diễn viên... Kỹ xảo chưa chắc đã làm cho một bộ phim thật là hay, chưa chắc đã góp phần làm cho nội dung câu chuyện hấp dẫn hơn, nhưng kỹ xảo góp phần làm cho tư duy của những người làm phim thoải mái hơn, mặc sức tưởng tượng, chỉ có mỗi vấn đề là có tưởng tượng ra hay không. Tôi bắt đầu làm kỹ xảo với công ty IDS Media Việt Nam từ những mẩu quảng cáo ngắn, sau dần trở thành thói quen, cứ làm phim là tôi lại mang qua IDS để làm một phần nào đó cần kỹ xảo. Có khi cũng chỉ thoả mãn một thú chơi ngông, thích những hình ảnh đẹp và thích có những hiệu quả tốt hơn mà thôi. Tất cả những kỹ xảo tôi làm chưa chắc đã đạt như mong muốn nhưng có ai xây viên gạch đầu tiên đã chắc ngay đâu. 

Rất nhiều phim của anh đều có sự góp mặt của công ty IDS. Anh có thể cho biết “mối tình” giữa anh với công ty này như thế nào và tại sao anh lại “kết hôn” với IDS?

Cách đây khoảng 7 – 8 năm, tôi gặp anh Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc IDS Media Việt Nam, một chuyên gia về kỹ xảo. Chúng tôi làm việc với nhau bắt đầu từ những mẩu phim quảng cáo ngắn có sử dụng kỹ xảo. Anh Quân cũng là một trong những người đầu tiên dạy cho tôi biết thế nào là làm kỹ xảo. Sau đó, chúng tôi làm việc với nhau rất khăng khít. Các bộ phim, các đơn đặt hàng quảng cáo, tôi đều mang về làm kỹ xảo tại IDS. Bởi vì trong kỹ xảo, nếu như Thái Lan làm được 10 phần thì IDS có thể làm được 7 phần. 

Kỷ niệm vui nhất và kỷ niệm buồn nhất của anh trong công việc làm kỹ xảo là gì?

 Về kỷ niệm vui, trong bộ phim Những giấc mơ dài, tôi yêu cầu diễn viên Kiều Thanh tưởng tượng mình đang đóng với anh Mạnh Cường và lao tới ôm anh Cường nhưng Kiều Thanh ôm “anh Cường tưởng tượng” không đạt, đề nghị phải có anh Cường thật thì mới diễn được. Tôi đành phải để anh Cường mặc quần áo xanh lè, đứng trước phông xanh, sau đó “tẩy” anh Cường đi. Còn về kỷ niệm buồn, khi làm bộ phim Dòng sông phẳng lặng, lúc cô diễn viên bị máy bay trực thăng rượt đuổi và ngã xuống, tôi không tính đến việc sẽ có gió mạnh kinh khủng ở phía trên đầu diễn viên, khi quay không hình dung được nên không treo quạt gió phía trên để tóc và quần áo của diễn viên tung bay. Cuối cùng, phải nhờ đến chuyên gia kỹ xảo vẽ để quần áo cô gái rung rinh, tóc tung bay, mất rất nhiều công sức. 

Khi làm phim có kỹ xảo, anh thích làm về chủ đề nào nhất, tình yêu, hôn nhân tan vỡ hay đề tài nào khác?

Một đạo diễn như tôi rất thích sờ vào “dây thần kinh” của xã hội, cái gì gọi là nóng, cái gì gọi là “hot”, cái gì đang nổi cộm trong xã hội. Có thể là tình yêu, hôn nhân gia đình, cũng có thể là những điểm nóng khác đang rất “nhạy cảm” trong xã hội hiện nay. Còn có cần kỹ xảo hay không lại là vấn đề của kịch bản yêu cầu và đạo diễn có hình dung ra hay không? Tôi cho rằng mọi đề tài đều có thể đưa kỹ xảo vào, chỉ có điều đưa như thế nào, liều lượng ra sao để khán giả cảm nhận một cách tốt nhất ý tưởng của đạo diễn. 

Để có được những bộ phim được đánh giá cao về kỹ xảo, cần có những kịch bản hay. Anh hâm mộ nhà viết kịch nào nhất hiện nay?

Tôi không biết tôi hâm mộ nhà văn, nhà viết kịch nào nhất, nhưng tôi thường làm việc với Nguyễn Thị Thu Huệ. Đây là một tác giả khá là đánh đố đạo diễn, bởi cách viết rất khó và hay đi đến tận cùng của một sự việc, cảm giác có thể là tận cùng đau khổ hoặc hạnh phúc. Chúng tôi rất hợp nhau trong việc đề ra một ý tưởng, một kịch bản. Tuy nhiên, có làm kỹ xảo hay không phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nữa. Tôi chỉ làm kỹ xảo khi cách quay bình thường không làm được. 

Sau mỗi bộ phim của anh, có rất nhiều luồng ý kiến khác nhau. Anh có bị chi phối bởi những ý kiến đó?

Đúng là có rất  nhiều ý kiến trái chiều nhau. Nhưng tôi thường không hay nghĩ tới việc tại sao phải làm kỹ xảo mà chỉ nghĩ đơn giản sẽ làm như thế nào đạt hiệu quả như mong muốn. Nếu như cứ băn khoăn rồi không làm thì sẽ không bao giờ tiến bộ. 

Xin cảm ơn anh!